Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu gaat in samenwerking met de Veiligheidsregio’s onderzoeken welke mogelijkheden sensoren bieden bij brand of andere incidenten waarbij veel rook vrij komt. Een voorbeeld van zo’n brand was bijvoorbeeld een grote schrootbrand op 9 september 2021 op een schip in het Rotterdamse havengebied. De in de buurt aanwezige Samen Meten fijnstofsensoren konden de rook van deze brand goed detecteren.  

Pluim van een brand

Dit zijn de fijnstofmetingen op de dag van een brand in het Rotterdamse havengebied gemeten met fijnstofsensoren die aangesloten zijn op het Samen Meten dataportaal. Leuk detail: de brandweer was zelf ook ingelogd op het dataportaal om de pluim te volgen. 

Nieuwe mogelijkheden 

Het aantal sensormetingen door burgers, gemeenten en bedrijven is de laatste jaren sterk toegenomen. De mogelijkheden die sensoren bieden bij incidenten benutten we nog nauwelijks. Vanuit het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is er daarom een project gestart waarbij we sensorkits ontwikkelen die we bij branden en incidenten met veel rook kunnen gebruiken. Als startpunt gaan we uit van de fijnstofsensoren die de Samen Meten communities vaak gebruiken. Maar we gaan verder dan dat en stellen ook uitgebreidere sensorkits samen, speciaal voor incidenten. Naast fijnstofsensoren testen we ook sensoren die andere vrijkomende stoffen kunnen meten bij branden. Denk hierbij aan koolmonoxide en kooldioxide (CO, CO2) en verschillende Vluchtige Organische Stoffen, zoals formaldehyde. 

sensorkit op weg naar een brand

Dit is een test Sensorkit op weg naar een brand(experiment). Het RIVM heeft inmiddels het eerste prototype sensorkit als test ingezet bij (geplande) brandexperimenten. 

Doel van het project 

Het doel van het RIVM project is om een netwerk van stand-alone sensorkits neer te kunnen zetten bij een (grote) brand die over een langere periode veel rookoverlast geeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een afvalbrand in Den Bosch of een natuurbrand zoals de brand in de Peel van 2020. De sensorkits worden voorzien van GPS, een mobiele dataverbinding en een grote accu om het enkele uren uit te houden. De sensorkits vormen op deze manier een real-time inzetbaar meetnetwerk dat continu informatie over richting en intensiteit van de rook doorgeeft. Daarnaast kunnen ook de Samen Meten sensordata die mogelijk al in de omgeving van de brand aanwezig zijn gebruikt worden.  

Op deze manier kunnen we op verschillende locaties continu de luchtkwaliteit in de gaten houden en ontstaat er snel meer duidelijkheid over de omvang en duur van het incident, de mogelijke gezondheidsrisico’s en de hinder voor omwonenden. In eerste instantie zal de Milieu Ongevallendienst van het RIVM deze sensorkits testen en inzetten. Daarna is het de bedoeling dat de sensorkits beschikbaar worden gesteld aan de veiligheidsregio’s. 

Meerwaarde 

De sensorkit voor incidenten is zo gemaakt dat we hem kunnen uitbreiden en aanpassen. Nieuwe sensorontwikkelingen kunnen we hiermee direct inzetten. Het is ook mogelijk om de sensorkit geschikt te maken voor andere doeleinden bijvoorbeeld voor het meten van straling of de koppeling aan een drone. Ook het gebruik buiten Nederland, zoals bij internationale hulpvragen of de inzet in het Caribisch gebied is hiermee mogelijk.