Het project ‘Hollandse Luchten’ heeft als doel om met luchtkwaliteitssensoren een zo breed mogelijk meetnetwerk op te zetten in Noord-Holland. Het project ‘Hollandse Luchten’ wordt in opdracht van de Provincie Noord-Holland uitgevoerd. Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is een van de partners in dit project, naast o.a. de Waag Society, de Gemeente Zaanstad, Gemeente Haarlem, Omgevingsdienst IJmond, Omgevingsdienst Noordzeekanaal,  Smart City Haarlem, Buiksloterham Circulair, Studio O, Stofmelder en Brak! IJmuiden.  

Bewoners overleggen over waar de sensoren moeten komen

Hollandse luchten startte met de vraag van de Provincie Noord-Holland over hoe sensor technologie ingezet kan worden om de luchtkwaliteit in de provincie te monitoren. In Noord-Holland zijn verschillende officiële meetstations van luchtmeetnet.nl aanwezig. Aangevuld met sensoren kan hier  een fijnmazig meetnet van gemaakt worden. Kwaliteit van de sensordata en de interpretatie zijn belangrijke aandachtspunten, en hier zal het RIVM een belangrijke rol vervullen. Hollandse Luchten maakt in 2022 een doorstart.

Citizen science

Citizen Science is een belangrijk onderdeel van Hollandse Luchten. In verschillende regio’s zijn bewoners zelf aan de slag met sensoren om de luchtkwaliteit in hun buurt in kaart te brengen. Vooral in de regio IJmond leven er veel vragen bij bewoners als het gaat om luchtkwaliteit, mede door de aanwezigheid van TATA steel. Daarom is dit de eerste regio waar de burgermetingen van start gingen en waar de meeste sensoren werden geplaatst. Ook bewoners in Zaanstad en Buiksloterham gingen aan de slag. Hier leven weer andere zorgen en vragen, bijvoorbeeld over luchtvervuiling van wegverkeer of scheepvaart. Onderzoek naar de gezondheid van omwonenden en de luchtkwaliteit rond TATA Steel (o.a. grafietregens), is geen onderdeel van Hollandse Luchten. Dit onderzoek heeft een eigen website waar alle informatie terug te vinden is.

De bewoners in de verschillende regio’s zetten zelf de sensoren in elkaar, onder begeleiding van de Waag. Ook  bepalen ze zelf de doelen van de pilot en het meetplan, en besluiten ze gezamenlijk waar de sensoren komen te hangen. In totaal waren er door de provincie 200 sensorboxen beschikbaar gesteld voor de burgermetingen. De meeste meten fijnstof (PM2.5 en PM10, Nova Fitness SDS011), luchtvochtigheid en temperatuur. Daarnaast is er een handvol ‘uitgebreide’ sensoren ingezet, die ook stikstofoxide meten (Alphasense NO2-B4xF compact) en ozon.

In het vervolg van Hollandse Luchten dat in 2022 van start gaat,  ligt de focus op samen met de deelnemers kijken naar wat er allemaal kan met de data.